|
Elkano Nafarroako erdialdean kokatua
dago, Iruñerrian. Elkano Eguesibarko bihotzean aurkitzen
da, 505 metroko altueran, eta Iruñetik bertara 10 kilometro
dago gutxi gora behera.
XVII. mendetik XIX. mendeko hasiera
arte biztanlegoak bere horretan iraun zuen. Ziur aski, Elkanotarrak
nekazariak zirenez, herrian bizitzera behartuta zeuden. 1960.
urterarte, aitzitik, populazioak behera egin zuen etengabean,
nekazariek, lurraren emankortasun eskasa zela kausa, hiruburura
joatea erabaki zutelakoz. 1970ean, berriz, biztanlegoak gora egin
zuen nabarmenki. Arrazoia oso sinplea da: Esclavas de la Virgen
Dolorosa ikastetxea bertan ezarri zen, eta honekin batera zentruak
bere baitan hartzen zituen 60tik 80ra emakume atzeratuak.
1975eko Leku-Eder urbanizazioaren
eraikuntzak bultzada handia eman zion populazioari, zeinak orain
arte gorako bideari eutsi dion. Etengabe txalet berriak eraikitzen
ari dira, bai herrian eta bai urbanizazioan. Elkanok, gaur egun,
150 biztanle ditu. Adinen arabera, gazteek %15 osatzen dute, helduek
%40 eta zaharrek %45.
Arteari dagokionean, eliz-parrokia
herriko eraikinarik bikainena da. XV. mende amaierakoa edota XVI.
mende hasierakoa, tenplua gotiko estiloari atxikitua dago, eta
egun Garbikunde-ko
eliza izenaz ezaguna da. Erretaula nagusiak, hain zuzen ere,
errito judutarrari jarraiki, Jesus, gurasoekin batera, arima garbitzera
abiatu zeneko pasadizoa irudikatzen du. Elkanon bi ermita zeuden,
Santa Mariakoa eta Santa Eufemiakoa, zeinetara erromesak urtero
gerturatzen ziren.
Elkanotarrek Errosarioko Ama-Birjinaren omenez ospatzen dituzte
jaiak uztaileko azkenaurreko asteburuan.
Elkanoko behar bezalako deskribapenak
ezin du Ubarmin Klinika zokoratu. Zentrua Osasunbidearen esku
dago eta traumatologian eta erreabilitazioan espezializaturik
dago. Egunero Nafarroa osoko eriak gerturatzen dira Ubarmin klinikara.
(Iturria: Elkanoko Kontzejuko Lehendakaria,
Nafarroako Entziklopedia eta Eguesibarko Udal Plangintza) |
