|
Andazklai eta Aezueta trokarteen
arteko gain batean lekutua dago Altzuza. Iruñetik 8 kilometrora
dago eta 256 hektarietako hedadura du (zurgai den basoaren zatia
aipagarria da, 89 hektarietakoa). Egun 182 biztanle jasotzen ditu
Altzuzako erroldak, eta hauek herrigune estua eta Errikotxiki
urbanizazioaren artean bizi dira. Altzuza-2 urbanizazioaren eraikuntza,
bestetik, amaitzear dago, eta honek herriko
etxebizitzen kopurua osatzeaz gainera, biztanle gehiago gehituko
dizkio arestian aipatu dugun erroldari. Izan ere, lehenengo urbanizazioaren
eraikuntzak (1975ean) eta moja beneditarrek Altzuzako Donemaria
Magdalena monastegian ezartzeko harturiko erabakiak azaltzen dute,
besteak beste, herriak 70. hamarkadaz geroztik ezagutu duen hazkunde
demografikoa.
Gainera, Gipuzkoan sortu eta Nafarroan
bizi izan den Jorge Oteiza eskultorearen lanak biltzen dituen
museo monografikoa eraiki berri dute Altzuzan. Sona handiko eskultore
honek Altzuzan bizitzea deliberatu zuen herriak goi mailako erresidentzi-zonaldea
izateko lehenengo urratsak eman behar zituelarik. Ondorioz, Jorge
Oteiza urte guzti hauetan bizi izan den etxea berritu egin zen
(oraingo berrikuntzak etxe-museoa bihurtu asmo du), eta herriko
apaizaren etxea berritu egin zen baita ere, Aita Salestarrek bertan
Misiolariaren Etxea eraiki baitzuten. Etxe-Museoaren diseinua
berriki zendutako Sainz de Oiza (1918-2000) eskultoreari dagokio
(arkitektuaren biografian, besteak beste, Iruñeko NUPeko
eraikina eta BBVA bankuak Madrilen duen egoitza ageri dira). Barnealdean,
laister batean, artistaren ibilbidearen garrantzia eta honek trasmititu
nahi izan duenaren berri emanen duen lan-bilduma ikusi ahal izanen
da.
Altzuza 1105etik leku-dermio bezala
hartua izan da, bere baitan zegoen mahasti bat Iruñeko
Katedralari eman baizitzaion. Idatzietan ageri da baita ere Altzuzako
eliza 1134ean Orreagako Ospitalak eskuratu zuela. Antza denez,
1268. urte inguruan, Altzuza Eguesibarko herririk populatuena
zen, Egueseko biztanleriaren bi halakoa. Hala eta guztiz ere,
erregearen menpe egon beharrean jauntxoenpean izan zenez, gehiago
nabaritu egin zituen egoera demografikoari iraulia eman zioten
ondorengo krisiek.
Altzuzako
eliz-parrokia XII. mendekoa da eta San Estebanen omenez eraikia
da. Atalik azpimarragarriena XVI. mendeko barroko estiloko erretaula
da. Bertan, garai bereko santutegi erromanista aurkitzen da. Tamalez
XII. mendeko erromanikoaren zurruntasuna ageri duen irudi bat,
Amabirjina eserita haurra besoetan duela, ebatsi egin zuten.
(Iturria: Altzuzako Kontzejuko Lehendakaria,
Nafarroako Entziklopedia eta Eguesibarko Udal Plangintza) |
